lunes, 14 de noviembre de 2011

LOS P R E F I J O S L A T I N O S

Los prefijos latinos                     

La composición en español puede obtenerse de tres formas:

1)  Palabras que constan de más de una raíz, como rompecabezas, tragaluz, etc.

2)  Palabras compuestas de dos (o más) raíces grecolatinas, como pentagrama,                                      laringotraqueitis, esfigmomanómetro, unicelular, etc.

3)  Palabras que incluyen una raíz precedida de un prefijo.

Esta tercera forma tiene gran valor etimológico, ya que en español son muy abundantes las palabras que llevan prefijo, especialmente de origen latino

Los prefijos latinos pueden ser de dos tipos:

a) Prefijos inseparables, Llamados así porque considerados de manera aislada no constituyen por sí solos palabras de sentido completo.

b) Prefijos preposicionales: Todas las preposiciones latinas que, al formar parte de palabras castellanas compuestas sólo sufren, en ciertos casos, alguna ligera adaptación. Se incluyen en este grupo algunas preposiciones de carácter castellanizado que también intervienen en la composición, v.gr. entrecortado,  enjuiciar, antecomedor, sinigual, sobrecarga.

1.  PREFIJOS INSEPARABLES

En la siguiente serie de palabras, trata de identificar ese vocablo que antecede a la raíz y escríbelo en el espacio de la derecha:

                                               PREFIJO                                                                                                                             inseparable   

Irregular                                  ________                  

disección                                ________                  

distorción                                ________                  

recóndito                                ________                  

inestable                                 ________                  
                                  
                        ilegal                                 ________             

negocio                                  ________                                                                 

negligente                               ________

sesquicentenario                    ________                  

                        sesquilátero                            ________

semicírculo                             ________                             
                                  
resolutivo                                            ________



Se ve claro en los ejemplos anteriores que el vocablo que está al inicio
de la palabra es "desarmable", dado que tiene la posibilidad de colocarse al inicio de diferentes palabras. Al mismo tiempo observamos que dichos vocablos no tienen significado independiente; pero si va unido a una raíz ésta completa o cambia su significado:


b) PREFIJOS PREPOSICIONALES
    (detéctalos completando las siguientes columnas)         

La (s) palabra (s)...               está (n) compuesta (s)                    que añade                
                                               de la preposición...              el significado de...

Apartar, abstraer                    ________                                punto de partida,                   
abjurar                                                                                   origen

Advertencia, acceso              ________                               proximidad, tendencia

Anteponer                              ________                               prioridad
Anticipar                                

Circunstancia                         ________                               alrededor

Contrabando                          ________                               oposición, frente a

Colateral                                 ________                               compañía
Concordia                             

Decrecer                                ________                               separación, punto de partida
                                                                                              negación

Entablar                                  ________                               adquisición de cualidad

Entretención                           ________                               situación intermedia

Exhumar                                ________                               origen, punto de partida
Evadir                                    

Extracelular                            ________                               fuera

Insertar                                   ________                               dentro
Iluminar                                 

Infrahumano                           ________                               debajo

Intercalar                                ________                               situación intermedia
Interplanetario           

Introducción                           ________                               dentro

Obtener                                  ________                               delante, contra
Ocaso                                   

Perforación                             ________                               a través, íntegramente
Permiso                                 

Postergar                               ________                               después, detrás
Póstumo                                

Prever, preclásico                 ________                               antes, delante

Preternatural                          ________                               fuera de, excepto

Propulsor, prohibir                 ________                               delante, en favor de
                                                                                              en lugar de

Retroactivo                            ________                               hacia atrás

Sinvergüenza                         ________                               privación

Sobreprotección                     ________                               encima, más allá

Superficie                               ________                               encima

Suprarrenal                            ________                               encima

Sumiso, sublime,  sustituto    ________                               debajo
sostener, soportar

Subterfugio                             ________                               debajo

Transmigración                      ________                               al otro lado, a través de,
tránsito,  tradición                                                                 más allá                                 

Ultranza                                  ________                               al otro lado, más allá

Yuxtalineal                             ________                               junto a

miércoles, 9 de noviembre de 2011

Adjetivos numerales latinos

Adjetivos numerales          

¿Cómo dirías en forma más culta “La Sesenta y un Legislatura”?

Completa la serie de ordinales castellanos, tomando en cuenta el ordinal latino.
 Por ejemplo, en latín trigesimus, en español: trigésimo. Sólo cambió la terminación
 us por o. Guíate por los ejemplos que ya están contestados.

A la derecha de cada ordinal latino escribirás el número ordinal castellano:

Cardinales latinos    Ordinales latinos      Ordinales castellanos

1 Unus, una                Primus, primarius       Primo, primero, primario

2 Duo                          Secundus                  Segundo, secundario

3 Tres, tria                  Tertius, tertiarius        Tercio, terciario, tercero            

4 Quattuor                  Quartus                       Cuarto                 

5 Quinque                   Quintus                                  

6 Sex                          Sextus                       

7 Septem                    Séptimus                   

8 Octo                         Octavus                                

9 Novem                     Nonus, novenus          Nono, noveno           

10 Decem                   Décimus                    

11 Undecim                Undécimus                Undécimo, Décimo primero

12 Duódecim              Duodécimus              

13 Trédicim                Décimus tertiarius     

14 Quattuordecim      Décimus quartus       

15 Quindecim             Décimus quintus       

16 Decem et sex        Décimus sextus        

17 Decem et septem Décimus séptimus    

18 Decem et octo      Décimus octavus      

19 Decem et novem  Décimus nonus         

20 Viginti                     Vigésimus                  

30 Triginta                  Trigésimus                 Trigésimo

40 Quadraginta          Quadragésimus         Cuadragésimo

50 Quinquaginta         Quinquagésimus       

60 Sexaginta              Sexagésimus            

70 Septuaginta           Septuagésimus         

80 Octoginta               Octogésimus             

90 Nonaginta              Nonagésimus            

100 Centum               Centésimus               

200 Duocenti              Duocentésimus         Duocentésimo

300 Trecenti               Trecentésimus          

400 Quadringenti        Quadringentésimus   Cuadringentésimo

500 Quingenti             Quingentésimus        

600 Sexcenti              Sexcentésimus         

700 Septingenti          Septingentésimus      

800 Octingenti            Octingentésimus       

900 Nongenti              Nongentésimus         

1000 Mille                   Millésimus

martes, 8 de noviembre de 2011

Vocabulario latino con raíces frecuentes para derivadas castellanas



V O C A B U L A R I O    LATINO
SUSTANTIVOS QUE OFRECEN RAÍCES FRECUENTES PARA PALABRAS CASTELLANAS

 N O T A: En la columna de "Español" escribe el significado de cada sustantivo.
Latín
Español
Latín
Español

1.       Aevum, aevi

2.       Ager, agri

3.       Alea, aleae

4.       Anima, animae

5.       Annus, anni

6.       Apis, Apis

7.       Argentum argenti

8.       Auricula, auriculae

9.       Auris, auris

10.   Aurum, auri

11.   Avis, avis

12.   Belum, belli

13.   Bos, bovis

14.   Caillus, capilli

15.   Caput, capitis

16.   Carta, cartae

17.   Cauda, caudae

18.   Cella, celae

19.   Civis, civis

20.   Comes, comitis,

21.   Cor, cordis


22. Cornu, cornus

23. Corpus, corporis

24. Cultura, culturae

25.Cura, curae

26. Damnum, damni

27. Dens, dentis

28.Deus, dei

29. Digitus, digiti

30. Domus, domus

31. Ens, entis

32. Equus, equi

33. Facies, faciei

34. Femina, feminae

35. Fides, fidei

36. Fiducia, fiduciae

37. Filius, filii

38. Flumen, fluminis

39. Fluvius, fluvii

40. Foedus, foederis

41. Folium, folii

42.Frater, fratris


Latín
Español
Latín
Español


43. Frigus, frigoris

44. Fructus, fructus

45. Fumus, fumi

46. Fungus, fungi

47. Gelu, gelus

48. Glacies, glaciei

49. Gradus, gradus

50. Gressus, gressus

51. Grex, gregis

52. Herba, herbae

53. Homo, hominis

54. Hortus, horti

55. Hospes, hospitis

56. Hostis, hostis

57. Humus, humi

58. ignis, ignis

59. insula, insulae

60. iudex, iudicis

61. iudicium, iudicii

62. iugum, iugi

63. ius, iuris













































64. Labor, laboris

65. Lac, lactis

66. Latus lateris

67. Lex, legis

68. Limen liminis

69. Limes, limitis

70. Lingua, linguae

71. Littera, literae

72. Locus, loci

73. Ludus, ludi

74. Lumen, luminis

75. Lux, lucis

76.Macchina, macchinae

77. Mare, maris

78. Mater, matris

79. Moles, molis

80. Mora, morae

81. Mos, moris

82. Munus, muneris

83. Natura, naturae

84. Nepos, nepotis



Latín
Español
Latín
Español
85. Nomen, nominis

86.  Nox, noctis

87.  Oleum, olei

88. Opus, operis

89. Ordo, ordinis

90.Os, oris

91. Os, osis

92. Ovum, ovi

93. Pecus, pecoris

94. Pes, pedis

95. Petra, petrae

96. Plebs, plebis

97. Pluvia, pluviae

98. Populus, populi

99. Radius, radii

100. Radix, radicis

101. Regula, regulae

102. Res, rei

103. Rex, Regis

104. Sanguis, sanguinis








105. Sedes, sedis

106. Semen, seminis

107. Silva, silvae

108. Sinus, sinus

109. Socius, socii

110. Sors, sortis

111. Tabula, tabulae

112. Tempus, temporis

113. Testis, testis

114. Urbs, urbis

115. Verbum verbi

116. Vestigium, vestigii

117. Vir, viri

118. Virus, viri

119. Visum, visi

120. Visus, visus

121. Vita, viate

122. Vox, vocis

123. Vulcanus, Vulcani

124. Vulnus, vulneris

125. Vulgus, vulgi